Το έργο RΕfugee and MΙgrant studeΝts with Disabilities (REMIND) επικεντρώνεται στην ορατότητα ενός "αόρατου" μαθητικού πληθυσμού, των παιδιών με ποικίλα πολιτισμικά υπόβαθρα και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες. Οι παράμετροι αυτές, δηλωτικές της «διπλής ευαλωτότητας» που χαρακτηρίζει τον συγκεκριμένο μαθητικό πληθυσμό, έχουν μελετηθεί εκτενώς στο παρελθόν, ανεξάρτητα όμως μεταξύ τους. Ο χαρακτήρας της έρευνας είναι διαθεματικός και διερευνητικός, υιοθετώντας ποιοτικές και εφαρμοσμένες προσεγγίσεις. Θα αντλήσει πληροφορίες από διαφορετικές πηγές (γονείς και επαγγελματίες από τον χώρο της ειδικής αγωγής) και θα επιχειρήσει να αξιοποιήσει το υλικό αυτό ως βάση για τον σχεδιασμό και την εξειδίκευση μιας παρέμβασης για την προώθηση της σχολικής ένταξης των μαθητών με ποικίλα πολιτισμικά υπόβαθρα και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες.
Ειδικότερα, θα ληφθούν συνεντεύξεις με γονείς/κηδεμόνες μαθητών με ποικίλες πολιτισμικές αναφορές (π.χ. μεταναστευτικό ή προσφυγικό υπόβαθρο) που φοιτούν σε ειδικά σχολεία. Επιπλέον, θα διεξαχθούν ομάδες εστίασης με εκπαιδευτικούς ειδικής αγωγής, στελέχη εκπαίδευσης και επαγγελματίες ψυχικής υγείας, οι οποίοι έχουν εμπειρία από τον συγκεκριμένο μαθητικό πληθυσμό. Η ανάλυση των δεδομένων με τη χρήση της Αναστοχαστικής Θεματικής Ανάλυσης επιτρέπει τη σε βάθος διερεύνηση, καθώς το θέμα είναι σύνθετο, πολυεπίπεδο και πολυδιάστατο. Η αμεσότητα στην επικοινωνία, η δυνατότητα έκφρασης και η ενεργή εμπλοκή των συμμετεχόντων ενισχύουν την οικολογική εγκυρότητα της έρευνας, μέσω της οποίας θα διερευνηθούν θέματα όπως η πολιτισμική νοηματοδότηση των ειδικών εκπαιδευτικών αναγκών, οι προκλήσεις στην άσκηση του γονικού ή επαγγελματικού ρόλου, η αναγνώριση των πολυεπίπεδων αναγκών του συγκεκριμένου μαθητικού πληθυσμού και η επιτακτικότητα για χάραξη πολιτικών, διασύνδεση των υπηρεσιών και πολιτισμική διαμεσολάβηση.
Στη συνέχεια, αξιοποιώντας μέρος των ευρημάτων της ποιοτικής διερεύνησης, θα σχεδιαστεί και θα υλοποιηθεί παρέμβαση σε δύο μικρές ομάδες μαθητών με ποικίλα πολιτισμικά υπόβαθρα και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, η οποία θα έχει ως στόχο την καλλιέργεια της εποικοδομητικής συμμετοχής. Κάθε ομάδα θα αποτελείται από δύο μαθητές με Νοητική Αναπηρία και δύο μαθητές με Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος. Θα εφαρμοστεί πειραματικός σχεδιασμός πολλαπλής γραμμής βάσης μεταξύ των υποκειμένων (multiple baseline research design between subjects), ο οποίος επιτρέπει τον έλεγχο της εσωτερικής εγκυρότητας σε μελέτες μικρού δείγματος. Το υλικό και οι δραστηριότητες που θα χρησιμοποιηθούν ως πλαίσιο (context) για την παρέμβαση θα είναι αυτοσχέδια, θα αξιοποιούν ποιοτικά δεδομένα και τη μουσική (χρήση μουσικών οργάνων και δραστηριοτήτων) και θα είναι πολιτισμικά ευαίσθητα, σε αντιστοιχία με το μαθησιακό προφίλ των συμμετεχόντων. Αναμένεται ότι η συχνότητα εμφάνισης βασικών διαστάσεων της εποικοδομητικής συμμετοχής, όπως η συνεργασία, η κοινωνική αλληλεπίδραση και η εστίαση της προσοχής, θα αυξηθεί ενισχύοντας την ένταξη των μαθητών αυτών στο ελληνικό σχολικό πλαίσιο.
Για την υλοποίηση του έργου REMIND, το Εργαστήριο Εφαρμογών Διαπολιτισμικής και Κοινωνικής Ψυχολογίας συνεργάζεται με το 9ο Ειδικό Δημοτικό Σχολείο Αθήνας.
Ερευνητική ομάδα:
